จดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติในไทย 2569: ใบโสด นิติกรณ์ พยานและเอกสาร

กำลังจะจดทะเบียนสมรสในประเทศไทยและมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถือสัญชาติต่างประเทศหรือไม่? พิธีแต่งงาน การทำบุญ หรือภาพงานเลี้ยง ไม่ใช่การจดทะเบียนสมรสตามกฎหมาย สำหรับคู่ไทย–ต่างชาติ จุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุดคือ ฝ่ายชาวต่างชาติจะขอหลักฐานสถานภาพการสมรสหรือใบรับรองว่าไม่มีข้อห้ามในการสมรสได้จากหน่วยงานใด และเอกสารนั้นต้องผ่านการแปล/รับรองทางใด จากนั้นจึงให้ สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขต ตรวจเอกสารและรับจดทะเบียนจริง

กฎหมายสมรสเท่าเทียมไทยมีผลตั้งแต่ 23 มกราคม 2568 คู่รักที่มีคุณสมบัติตามกฎหมายสามารถจดทะเบียนได้ โดยไม่จำกัดเพศ แต่ยังต้องตรวจข้อห้ามด้านอายุ สถานภาพสมรสเดิม ความสัมพันธ์ต้องห้าม และเงื่อนไขความยินยอมที่ใช้กับบุคคลนั้น คู่มือสำนักบริหารการทะเบียน อธิบายเกณฑ์อายุ 18 ปีขึ้นไปตามกฎหมายปัจจุบัน และกรณีผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอาจต้องมีความยินยอม โดยมีข้อยกเว้นตามคำสั่งศาลที่ต้องตรวจรายกรณี ทะเบียนสมรสไม่ใช่วีซ่า ไม่ต่ออายุสิทธิพำนัก และไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน

เลือกเส้นทางเตรียมเอกสารที่ตรงกับคู่ของคุณ

1. ขอใบรับรองสถานภาพสมรสจากหน่วยงานที่ถูกต้อง

กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ แยก เอกสารออกจากประเทศต้นทาง กับ เอกสารออกจากสถานทูต/สถานกงสุลต่างประเทศประจำประเทศไทย ซึ่งต้องใช้นิติกรณ์คนละลำดับ

ทางเลือก ก — ใบรับรองจากประเทศต้นทาง: แนวทางกระทรวงฯ อธิบายว่าต้องตรวจการรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศของประเทศผู้ออกและ สถานทูต/กงสุลใหญ่ไทยในประเทศนั้น แล้วแปลเป็นไทยและส่งรับรองที่ กรมการกงสุลไทย ตามข้อกำหนดของเอกสาร/ผู้รับจดทะเบียน

ทางเลือก ข — คำรับรองจากสถานทูตต่างชาติประจำประเทศไทย: ตรวจว่าสถานทูตออกเอกสารรับรองโสด/ความสามารถสมรสแบบใดและมีการนัดหมายหรือไม่ แล้วดำเนิน แปลไทยและนิติกรณ์ที่กรมการกงสุลไทย ตามที่สำนักงานทะเบียนยอมรับ

สำคัญ: สถานทูตแต่ละประเทศอาจ ออกเอกสารคนละชนิดหรือไม่มีบริการบางชนิดในไทย อย่าจ่ายตัวแทนเอกสารก่อนถาม สถานทูตของสัญชาติจริง, สำนักงานเขต/อำเภอที่จะรับทะเบียน และหน่วยรับรองนิติกรณ์ ชื่อเอกสารและต้นทาง ที่ถูกต้อง

ตัวอย่าง: คู่หนึ่งมีฝ่ายชาวต่างชาติที่เคยสมรสมาแล้วและจดทะเบียนหย่าที่บ้านเกิด การนำใบโสดที่ไม่ระบุสถานภาพเดิมพร้อมรูปถ่ายใบหย่าอย่างเดียวอาจยังไม่พอ ให้ถามนายทะเบียนว่า ต้องใช้เอกสารการสิ้นสุดสมรสตัวจริงฉบับใด รวมถึงคำแปลและรับรองใด ก่อนจองวันงาน

2. จัดแฟ้มที่จะนำไปสำนักทะเบียน

สำนักบริหารการทะเบียน (BORA) ให้รายการหลักสำหรับคู่ไทย–ต่างชาติ:

ก่อนวันนัดถามเขต/อำเภอให้ตรงว่า “เอกสารใบโสดฉบับนี้ออกจากสถานทูต/ประเทศใด ผ่านการรับรองแบบนี้ยอมรับหรือไม่ ต้องมีล่าม พยานนัดล่วงหน้า และเอกสารอดีตคู่สมรสชนิดใดเพิ่มเติม?” เอกสารจากอินเทอร์เน็ตหรือภาพบัตรประชาชนอาจไม่แทนฉบับจริง

3. ไปจดทะเบียนที่อำเภอหรือสำนักงานเขต

คู่มือ BORA ระบุว่าคู่ที่เข้าเกณฑ์สามารถติดต่อ สำนักทะเบียนอำเภอ สำนักงานเขตกรุงเทพมหานคร และหน่วยบริการสถานทูต/กงสุลไทยในต่างประเทศตามหน้าที่ ไม่จำเป็นต้องเป็นสำนักงานตามภูมิลำเนาของฝ่ายใดเสมอไป แต่ถ้าใช้เอกสารต่างชาติให้ ติดต่อสำนักงานที่จะรับงานจริงก่อน เพราะขั้นตอนล่าม เอกสารและคิวยื่นอาจแตกต่าง

ขั้นตอนที่ทำได้:

1. ติดต่อสำนักทะเบียน แจ้งสัญชาติ หนังสือเดินทาง การสมรสเดิม และต้นทางของใบโสด ขอรายการเอกสารที่รับได้
2. ขอใบโสด/ใบรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้แปลไทยและรับรองนิติกรณ์ครบ เช็กชื่อวันเกิดและเลขพาสปอร์ตตรงกัน
3. ไปตามนัดพร้อม คู่สมรสทั้งสองคน พยานสองคน และเอกสารต้นฉบับ เจ้าหน้าที่ตรวจตัวบุคคลและคุณสมบัติ บันทึกคำยืนยันและทะเบียนสมรส
4. ตรวจ ชื่อภาษาไทย/อังกฤษ การถอดเสียง วันสมรส และข้อมูลทะเบียน ในเอกสารที่ออกก่อนออกจากสำนักงาน แล้วถามวิธีคัดสำเนารับรองสำหรับใช้ภายหลัง

ค่าธรรมเนียมทะเบียนตามคู่มือ BORA: การจดทะเบียน ณ สำนักทะเบียนไม่เสียค่าธรรมเนียม, คัดสำเนาฉบับละ 10 บาท, กรณีออกจดทะเบียน นอกสำนักทะเบียน 200 บาท และอาจมีค่าเดินทางเจ้าหน้าที่ตามบริการนั้น แต่อาจยังมี ค่าดำเนินการสถานทูต คำแปล นิติกรณ์ และค่าใช้เอกสารต่างประเทศ แยกต่างหาก ตรวจอัตราปัจจุบันกับผู้ให้บริการราชการที่เกี่ยวข้อง

4. หลังมีทะเบียนสมรส: สิทธิที่ไม่เกิดโดยอัตโนมัติ

เก็บ ใบสำคัญการสมรสและสำเนาทะเบียน ให้พร้อมใช้งานในไทย ประเทศสัญชาติของชาวต่างชาติอาจกำหนดการ แจ้งรับรองสถานภาพ การแปล หรือนิติกรณ์อีกขั้น อย่าคิดว่าทะเบียนสมรสไทยถูกยอมรับในต่างประเทศโดยไม่ต้องทำอะไร

ถ้าตั้งใจอยู่ในประเทศไทยต่อ ให้ตรวจ การพำนักตามคู่สมรสไทย กับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง; เป็น คำขอแยก ที่อาจมีหลักฐานการเงินและครอบครัวเฉพาะ ทะเบียนสมรสไม่ทำให้วีซ่าหรือการอนุญาตทำงานเปลี่ยนอัตโนมัติ ต้องตรวจวันที่ยังอยู่ไทยได้จริงในเอกสารเดิมก่อน

แต่งงานจดทะเบียนในต่างประเทศแล้ว: การบันทึก คร.22 ในทะเบียนครอบครัวไทยต่างจากการจดทะเบียนสมรสใหม่ โดย กรมการกงสุลมีบริการข้อมูลนิติกรณ์สำหรับ คร.22 ถามนายทะเบียนว่าเอกสารสมรสจากต่างประเทศต้องแปล/รับรองเส้นทางใด

5. ถ้าสำนักทะเบียนไม่รับเอกสาร

• ปฏิเสธใบโสด: ขอให้ระบุ ข้อความหรือการรับรองที่ขาด ไปถามหน่วยงานผู้ออก/สถานทูตและกรมการกงสุล; การแปลใหม่อย่างเดียวอาจไม่แก้การรับรองต้นทางผิด
• จัดงานพิธีแล้วแต่เอกสารไม่ครบ: พิธีสามารถจัดได้ แต่ อย่าถือว่าสถานะสมรสตามกฎหมายเกิดขึ้น ก่อนนายทะเบียนบันทึกจริง
• ชื่อสะกดไม่ตรงกัน: ขอแก้ไขกับผู้มีอำนาจก่อนนำใบสำคัญไปใช้กับ ตม. ธนาคาร หรือสถานทูต อย่าแก้สำเนาเอง
• มีเอกสารสองสัญชาติ/มีการหย่าหลายประเทศ: ให้สำนักทะเบียนและเจ้าหน้าที่กงสุลตรวจ เอกสารสถานะของคนจริง ไม่ใช้ตัวอย่างประเทศอื่นแทน

ก่อนจ่ายค่าบริการ ให้ยืนยันกับ สถานทูตและสำนักทะเบียน Amphoe/Khet ที่จะรับจดทะเบียน ว่าต้องใช้ใบรับรองสถานภาพสมรสจากที่ใด แปลและรับรองตามลำดับใด ต้องมีพยานและเอกสารอะไรบ้าง รวมถึงค่าใช้จ่ายส่วนใดเป็นค่าธรรมเนียมราชการ การจดทะเบียนสมรสไม่ใช่การได้รับสิทธิพำนักหรือการรับรองเอกสารในต่างประเทศโดยอัตโนมัติ

ข้อจำกัดตามกรณี: สัญชาติ ประวัติการสมรส ล่ามและรูปแบบเอกสารอาจทำให้รายการที่สำนักทะเบียนยอมรับต่างกัน จึงควรให้เจ้าหน้าที่ผู้รับจดทะเบียนยืนยันเอกสารจริงก่อนดำเนินการ