หากผู้ทำงานต่างชาติในประเทศไทยมีสถานะพำนักและเอกสารนายจ้างที่เข้าเกณฑ์ คู่สมรสและบุตรที่เข้าเกณฑ์สามารถยื่นขอวีซ่า Non-Immigrant O (Non-O) สำหรับติดตามครอบครัวได้ แต่ต้องยื่นแยกคน และวีซ่าของผู้ทำงานไม่ครอบคลุมคนในบ้านโดยอัตโนมัติ ผู้ติดตามไม่มีสิทธิเริ่มงานเพียงเพราะถือ Non-O
เริ่มที่ฝ่ายบุคคลของนายจ้าง: ขอสำเนาหนังสือเดินทาง หน้าวีซ่าและตราประทับอนุญาตให้อยู่ล่าสุด หลักฐานอนุญาตทำงาน และชื่อประเภท/ข้อกำหนดที่บริษัทใช้อ้างอิง แล้วนำมาเทียบกับทะเบียนสมรส สูติบัตร และวันสิ้นสุดการอนุญาตให้อยู่ของสมาชิกแต่ละคน การเลือกสำนักงานรับคำขอให้ถูกสำคัญกว่าซื้อแพ็กเกจ “family visa” ก่อนรู้ประเภทจริง
สมาชิกครอบครัวคนใดใช้เส้นทางไหน
| สถานการณ์จริง | เส้นทางที่ควรเริ่ม |
|---|---|
| ลูกจ้างอยู่ไทยด้วยสิทธิทำงานแบบ Non-B ที่เข้าเกณฑ์ คู่สมรสและบุตรอยู่ต่างประเทศ | ให้ HR เตรียมหลักฐานผู้สนับสนุน แล้วตรวจรายการ Non-O ที่สถานทูต/สถานกงสุลไทยซึ่งรับคำขอในประเทศที่ผู้สมัครอยู่ |
| ครอบครัวมี Non-O และมีวันอนุญาตให้อยู่ใกล้หมด | แยกเรื่อง “วีซ่าเข้าประเทศ” ออกจาก “ขอต่อการอยู่ในไทย” และสอบถามสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับผิดชอบ |
| คู่สมรสเข้ามาแบบนักท่องเที่ยวหรือยกเว้นวีซ่า | ห้ามคิดว่าเปลี่ยนเป็น Non-O ได้แน่นอนในไทย ต้องให้ตรวจคนเข้าเมืองพิจารณาประเภทการเข้าประเทศ ระยะเวลาคงเหลือ และคำขอเปลี่ยนประเภทก่อน |
| นายจ้างอยู่ในโครงการ BOI / LTR / SMART หรือผู้ทำงานถือ DTV | ตรวจสิทธิครอบครัวของโครงการนั้นแยกจาก Non-B ปกติ อย่าใช้รายการเอกสารเดียวกัน |
| ลูกจ้างลาออก ถูกเลิกจ้าง หรือเปลี่ยนนายจ้าง | ให้ HR และสมาชิกทุกคนสอบถามผลต่อวันอนุญาตให้อยู่ทันที อย่ายึดเพียงวันที่พิมพ์ในตราประทับ |
กฎครอบครัวไม่ใช่กฎคู่สมรสชาวไทย: บทความนี้พูดถึงการติดตามชาวต่างชาติที่ทำงานในไทย หากคู่สมรสเป็นคนไทยอ่าน การพำนักตามการสมรสกับคนไทย ซึ่งใช้หลักเกณฑ์คนละชุด
ใครเข้าเกณฑ์ตามกฎต่ออายุการอยู่
คำสั่งสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง 238/2568 ซึ่งมีผล 1 ตุลาคม 2568 แก้ข้อ 2.20 ในคำสั่ง 12/2568 สำหรับการอยู่ต่อของครอบครัวผู้ได้รับอนุญาตให้อยู่ชั่วคราวตามประเภทที่กำหนด โดยไม่ใช่สิทธิของทุกคนที่ถือวีซ่าระยะยาว
- คู่สมรส: ต้องเป็นความสัมพันธ์ที่ถูกต้องตามกฎหมายและมีอยู่จริง หลักฐานการอยู่ร่วมกันหรือสถานะการสมรสอาจถูกตรวจเพิ่มเติม
- บุตร บุตรบุญธรรม หรือบุตรติดคู่สมรส: ตามข้อความประเภทนี้ต้องไม่สมรส อยู่ในครอบครัว และมีอายุไม่เกิน 20 ปี ส่วนผู้มีอายุมากกว่าและไม่สามารถพึ่งตนเองได้เพราะเจ็บป่วยหรือพิการมีข้อยกเว้นด้านหลักฐานแพทย์จากหน่วยงานรัฐที่ต้องประเมินเป็นรายกรณี
- บิดามารดาของผู้สนับสนุน: มีเงื่อนไขอายุ 50 ปีขึ้นไป แต่ไม่ได้หมายความว่าสามารถใช้เอกสารเด็กหรือคู่สมรสแทนกันได้
การต่ออายุตามข้อนี้ให้ได้ ครั้งละไม่เกินหนึ่งปี ไม่ใช่สัญญาว่าจะได้รับหนึ่งปีแน่ ๆ การแก้ไขคำสั่ง 122/2569 ในปี 2569 เปลี่ยนข้อ 2.1 ด้านการทำงาน และ 2.22 ด้านเกษียณ ไม่ได้แทนที่ข้อ 2.20 แต่กฎใหม่ด้านสถานะผู้ทำงานอาจเกี่ยวกับความสามารถของนายจ้างในการสนับสนุนครอบครัว จึงต้องให้ HR ตรวจฐานสิทธิของผู้ทำงานให้ตรงปัจจุบัน
หากจะเปลี่ยนประเภทวีซ่าภายในไทย: คำสั่ง 237/2568 แก้รายการ 11 ของกระบวนการตรวจ/เปลี่ยนประเภทวีซ่า ซึ่งต่างจากการต่ออายุข้อ 2.20 อย่านำหลักเกณฑ์และข้อยกเว้นของสองธุรกรรมมารวมกันหรือคิดว่าเข้าประเทศแบบใดก็เปลี่ยนได้
เตรียมเอกสารสามชุด ไม่ใช่ใช้แฟ้มเดียวทั้งครอบครัว
| แฟ้ม | ผู้รับผิดชอบ | เอกสารหลัก |
|---|---|---|
| ผู้สมัครแต่ละคน | เจ้าของหนังสือเดินทาง หรือพ่อแม่ของเด็ก | หนังสือเดินทาง รูปถ่าย หลักฐานสถานที่ยื่นคำขอ หน้าวีซ่าหรือการอยู่ปัจจุบัน และข้อมูลการเงินตามสถานทูตที่รับคำขอ |
| ผู้สนับสนุนและบริษัท | ผู้ทำงานกับ HR | หนังสือเดินทาง สถานะการอยู่ล่าสุด หลักฐานอนุญาตทำงาน หนังสือรับรองจากนายจ้าง และเอกสารโครงการเฉพาะหากเกี่ยวข้อง |
| ความสัมพันธ์ | ครอบครัวและหน่วยงานทะเบียน | ทะเบียนสมรส สูติบัตร หลักฐานรับบุตรบุญธรรม การเปลี่ยนชื่อ เอกสารอำนาจปกครองและความยินยอมเดินทางเมื่อจำเป็น |
สถานทูตไทย ณ กัวลาลัมเปอร์อัปเดตหน้า Non-O ผู้ติดตามใน กรกฎาคม 2569 โดยระบุเส้นทางครอบครัวของผู้ถือ Non-B หรือ Non-ED ตามขอบเขตที่สถานทูตกำหนด และเตือนว่าครอบครัวของผู้ถือ Non-O ไม่ได้มีสิทธิขอ Non-O ต่อเป็นทอด ๆ โดยอัตโนมัติ นี่คือข้อกำหนดสำหรับคำขอที่สถานทูตนั้นรับ ไม่ใช่กฎเดียวกันทุกประเทศ
ตัวอย่างค่าเอกสารการเงินที่ไม่ควรนำมาปน: สถานกงสุลไทย ณ ลอสแอนเจลิสระบุยอดบัญชีสำหรับผู้ติดตามชาวต่างชาติ 1,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อคน หรือ 2,000 ดอลลาร์ต่อครอบครัว ในรายการที่เผยแพร่ แต่ไม่ได้แปลว่าการต่ออายุในไทยต้องใช้ยอดนี้ทุกกรณี ให้ใช้รายการของสถานทูตที่รับคำขอจริง ห้ามนำเงินฝาก 400,000 บาทของกรณีสมรสกับคนไทย หรือ 500,000 บาทของกรณีผู้ปกครองนักเรียน มาใส่ในใบสมัครนี้โดยไม่มีฐานกฎหมาย
หากเด็กเดินทางกับผู้ปกครองคนเดียว ต้องจัดเอกสารอำนาจปกครองหรือหนังสือยินยอมตามสถานทูตที่เกี่ยวข้องก่อนออกตั๋ว อย่าสมมติว่าหนังสือรับรองจากโรงเรียนแทนคำสั่งศาลหรือเอกสารยินยอมได้
ขั้นตอนที่ทำได้จริง
- ให้ HR ยืนยันประเภทสิทธิของผู้สนับสนุน และตรวจว่าจะใช้ Non-O ครอบครัวตามระบบปกติหรือช่องทางโครงการเฉพาะ
- ขอรายการเอกสารของ สถานทูตที่รับคำขอจริง สำหรับผู้สมัครจากต่างประเทศ และแก้ปัญหาชื่อสะกด เอกสารรับรองหรือคำแปลตั้งแต่ก่อนจ่ายค่าธรรมเนียม
- สมาชิกแต่ละคนยื่นคำขอแยกผ่านช่องทางที่ประกาศ เช่น Thai e-Visa ติดตามคำขอเอกสารเพิ่ม การชำระเงินไม่ใช่ผลอนุมัติ
- หลังเข้าประเทศอ่าน วันอนุญาตให้อยู่จริงในตราประทับ อย่าสับสนกับวันหมดอายุของตัววีซ่า
- หากขอต่อการอยู่ในไทย ให้สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองตรวจเอกสารนายจ้าง ความสัมพันธ์ สถานะปัจจุบัน และระยะเวลายื่นของสมาชิกแต่ละคน
สถานการณ์ปกติ: พนักงานต่างชาติที่กรุงเทพฯ มีคู่สมรสและบุตรอายุ 9 ปีอยู่ต่างประเทศ HR ส่งเอกสารสิทธิทำงานและการอยู่ที่เข้าเกณฑ์ ครอบครัวเตรียมทะเบียนสมรสและสูติบัตร แล้วยื่นใบสมัคร Non-O แยกสองคนตามสถานทูตที่รับเรื่อง โรงเรียนที่ลูกสมัครเรียนไม่ได้ออกสิทธิพำนักให้ผู้ใหญ่ และคู่สมรสยังเริ่มงานไม่ได้
สถานการณ์ล้มเหลว: พนักงานถูกเลิกจ้างวันนี้ แต่ตราประทับของคนในบ้านยังแสดงวันหมดอายุอีกหลายเดือน อย่าถือว่าวันดังกล่าวปลอดภัยเสมอไป เก็บหลักฐานวันเลิกจ้าง ให้ HR และครอบครัวติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองทันทีเพื่อทราบผลการยกเลิกและทางเลือกที่ถูกต้อง ไม่มีการรับประกันวันผ่อนผัน 7, 15 หรือ 21 วันสำหรับทุกกรณี อ่าน การออกจากงานและสิทธิพำนัก
คู่สมรสผู้ติดตามทำงานได้ไหม
วีซ่าติดตามครอบครัวไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน หากมีงานใหม่ ให้นายจ้างส่งข้อมูลหน้าที่งานและสถานะวีซ่าปัจจุบันให้ กรมการจัดหางาน และตรวจคนเข้าเมืองตรวจว่าใช้คำขออนุญาตทำงานประเภทใด ต้องเปลี่ยนฐานการอยู่หรือไม่ และวันเริ่มงานที่ชอบด้วยกฎหมายคือวันไหน อย่าตัดสินจากคำว่า Non-O เพียงคำเดียวว่าได้หรือไม่ได้ทุกกรณี และอย่าทำงานทดลองฟรีหรือออนไลน์โดยคิดว่าได้รับยกเว้นเสมอ อ่าน ขั้นตอนขอใบอนุญาตทำงาน
ทำปฏิทินแยกแต่ละคนสำหรับวันสิ้นสุดการอยู่ วันยื่นต่อ การแจ้งที่อยู่ 90 วัน และ การขออนุญาตกลับเข้าประเทศ สัญญาเช่า ใบเสร็จค่าเรียน หรือหนังสือแจ้งที่อยู่ไม่ใช่การต่ออายุการอยู่
ขอบเขตของคำแนะนำ: เส้นทางนี้สำหรับครอบครัวของชาวต่างชาติที่มีฐานสิทธิทำงานเข้าเกณฑ์ตามกฎหมายไทย ไม่รับรองสิทธิโครงการพิเศษทุกแบบ การเปลี่ยนสถานะในประเทศ การทำงานของผู้ติดตาม หรือวันผ่อนผันเมื่อสิทธินายจ้างสิ้นสุด การตัดสินเฉพาะรายอยู่กับหน่วยงานไทยที่รับผิดชอบ
